Hein Pragt Heinpragt.com    © Hein Pragt ( Facebook ,  )
Taalfoutje melden 
Volg op Facebook 
 

Opnieuw beginnen pagina

Voor een nieuw televisie programma zijn wij op zoek naar mannen, die in een scheiding liggen of gescheiden zijn. Heb jij hulp nodig om je leven weer op de rit te krijgen? Wij bieden je een comfortabel verblijf aan, waarbij je alle hulp krijgt! Wil jij, na je scheiding, je leven weer opbouwen of ken je iemand, die toe is aan rust en structuur na een turbulente periode ? Stuur dan een mailtje naar: kandidaten@nopicturesplease.tv en vermeld in het onderwerp ‘vadervilla’.
Of bel naar 035 750 82 3 1

© 2003 Hein Pragt

Dit is een internet pagina met informatie over alle zaken die te maken hebben met opnieuw beginnen na een echtscheiding of verbroken relatie. Wanneer een langdurige relatie beëindigd wordt valt u plots in een leegte, uw hele leven zal heel drastisch veranderen. U raakt veel zekerheden kwijt en vaak alle toekomstverwachtingen die u had. Soms is een echtscheiding niet te vermijden maar het lost niet alle problemen die de aanleiding waren op. Beide ex partners worden geconfronteerd met een hele nieuwe situatie die veel aanpassing vereist. Na een echtscheiding moet u vaak opnieuw beginnen en dat valt vaak niet mee. Bij bijna iedereen die gescheiden is herken je vaak dezelfde problemen, het verleden is niet uit te wissen en zal een belangrijke rol blijven spelen in de rest van uw leven. De duur van het verwerken van een echtscheiding is vaak erg onderschat, het kan wel een aantal jaren in beslag nemen met veel vallen en weer opstaan. Deze pagina probeert op een positieve wijze iets bij te dragen aan dit proces.


Het boemerang effect.

© 2003 Hein Pragt

Omdat ik in de volgende artikelen gebruik maak van de term boemerang effect, wil ik eerst even uitleggen wat ik hiermee bedoel.

Door (meestal onbewust) kortzichtig te denken vergeet u vaak dat het eigen gedrag ten opzichte van de ex-partner, later als een boemerang bij uzelf terug kan komen. Wat u uitzendt komt weer terug denk maar aan het gezegde: "Wat u zaait, zult u oogsten". Ook is er de heksenregel van drie die aangeeft dat alles wat u doet in drievoud zal terugkeren.

Een voorbeeld: een vrouw hield de kinderen weg bij de ex-partner en sloot hem volkomen buiten, dit was in haar ogen een kleine overwinning op haar ex die haar bedrogen had. Toen haar dochter begon te puberen en regelmatig in opstand kwam, kreeg de moeder steeds vaker het dreigement dat ze bij haar vader zou gaan wonen. Dit deed ze ook uiteindelijk omdat de vader maar al te graag aangaf dat zijn dochter bij hem alles mocht. Omdat er geen goed overleg was tussen de beide ex-partners kon de puberdochter misbruik maken van deze situatie. De man kon ook niet omgaan met het puberen van zijn dochter en zijn beloftes niet waarmaken waardoor de dochter ook bij hem begon te dreigen terug te gaan naar haar moeder. Ziet u de boemerang...

Nog een voorbeeld: een man besluit om de alimentatie tot een minimum te beperken met allerlei trucs lukt het hem ook. De puber kinderen komen er achter dat hun vader niet meer voor hen wil betalen en besluiten per direct hem niet meer te bezoeken. Ziet u de boemerang...



Helen van het hart na een verbroken relatie.

© 2003 Hein Pragt

Het volgende artikel is gebaseerd op het boek Mars en Venus beginnen opnieuw van John Gray. Dit boek is een aanrader voor mensen, die gescheiden zijn of een partner door overlijden hebben verloren en opnieuw proberen een bestaan op te bouwen of een relatie aan te gaan. Het is een boek met veel waardevolle tips om weer vertrouwen te krijgen in een nieuwe relatie. Het eerste deel gaat vooral over het helen van het hart ofwel de verwerking van de pijn over de verloren liefde. Het tweede en derde deel is specifiek voor vrouwen en mannen. Het boek leest makkelijk en het is geschreven voor breed publiek.

Opnieuw beginnen na een echtscheiding, stukgelopen relatie, of het overlijden van een geliefde, is vaak een hele grote uitdaging. Vaak bent u alle zekerheid en vertrouwen die u had kwijt en doet het verlies zelfs fysiek pijn. Gevoelens van eenzaamheid, verwarring, onmacht, hulpeloosheid, woede en angst overheersen uw gedachten. U wilt vechten om de situatie weer beter te maken of wegkruipen in een hoekje en met rust gelaten worden. Bij beide ex-partners lopen de emoties erg op. Maar op een zeker moment zijn alle juridische zaken achter de rug en zullen de beide ex-partners proberen een nieuw leven op te bouwen.

Het lijkt er op dat het leven weer zijn normale loop neemt, echter voor veel mensen begint de uitdaging nu pas goed. Een van die nieuwe uitdagingen kan een nieuwe relatie zijn, echter vergeten veel mensen om eerst de oude relatie af te sluiten en te verwerken. Wanneer mensen hun hart niet helen nemen ze veel van de problemen van de oude relatie mee naar de nieuwe relatie. Niet voor niets lopen meer dan 60 procent van deze nieuwe relaties binnen 2 jaar stuk.

Het helen van het hart hebben we niet op school geleerd en het is een vaardigheid waar we meestal ook geen ervaring mee hebben. U weet niet wat u moet doen en u bent kwetsbaar, dus bestaat de kans dat u blindelings de goede raad van vrienden en familie volgt of simpelweg op uw gevoel of instinct afgaat. U neemt beslissingen die misschien wel logisch lijken, maar die vaak het omgekeerde effect hebben. (Zie: boemerang effect)

Hoe kunnen we een gebroken hart helen?

Veel mensen bloeien na een periode van rouw weer op, maar vaak niet echt succesvol. Ze blijven lijden onder hun verlies van de verloren liefde, zijn terughoudend en stellen hun hart niet meer volledig open. Anderen lijken de pijn losgelaten te hebben maar gaan verder met een gesloten hart. Om de pijn maar niet te voelen hebben ze alle gevoelens verdoofd. Het vermogen om weer liefde toe te laten in hun hart en weer gelukkig te worden is hiermee ook geremd. Als u weer alleen komt te staan heeft u de kans om het hart te helen en als een compleet mens verder te gaan of u voltooit het helingsproces niet en blijft met alle ellende van het verleden doorslepen. De tijd heelt niet alle wonden, het verleden bepaalt in belangrijke mate uw toekomst. Door het helen van het hart zal het sterker worden, de pijn zal voorbij gaan en u zult de kans hebben om opnieuw liefde en geluk te vinden.

De drie stappen om een hart te helen zijn:

  1. Hulp vragen.
  2. Rouwen om het verlies
  3. Een compleet mens worden

1. Hulp vragen.

Wanneer uw hart gebroken is dan is de eerste en belangrijkste stap het vragen van hulp. Dit is absoluut niet het goede moment om stoer uw gevoelens weg te duwen. Mannen voelen zich vaak beter door te luisteren naar anderen met pijn, terwijl vrouwen vaak liever gehoord willen worden. Het delen van uw gevoelens en het samenzijn met mensen is van wezenlijk belang voor het helen van het hart. Iemand die een vergelijkbaar verlies heeft meegemaakt kan een hele grote steun zijn. In het boek worden verschillende manieren onderzocht waarop mannen en vrouwen onbewust juist de liefde en steun die ze nodig hebben afwijzen. Ook bevat het praktische strategieën om de steun en hulp te krijgen die u nodig heeft. Met de goede hulp op het juiste moment kunt u de pijn loslaten en kunt u opnieuw de vreugde en rust van een geopend hart ervaren.

2. Rouwen om het verlies

Als u hulp heeft gezocht moet uw hart weer in oorspronkelijke stand gezet worden. In deze fase moeten we de tijd nemen om te rouwen om het verlies. Dit kunnen we doen door aan de geliefde en de relatie terug te denken. De herinnering zullen waarschijnlijk pijnlijke gevoelens naar boven brengen, maar het kan ook een beetje van de oude liefde oproepen. Dit helpt u de pijn van het verlies te verzachten. Door aan de goede dingen te denken en fouten te vergeven geeft u het hart weer de kans om liefde te voelen die het nodig heeft om te helen. Als u zich nog afgewezen en verraden voelt, kan het moeilijk zijn te rouwen om het verlies of om liefde te voelen. Op dat moment is het belangrijk dat u leert te vergeven, niet om de ander een plezier te doen maar voor uw eigen rust. Hierna zult u in staat zijn om te rouwen en het hart te helen. Ook als u opgelucht en blij bent omdat u bijvoorbeeld uit een relatie bent gekomen vol geweld of intimidatie, kunt u toch rouwen om het mislukken van deze relatie. Aanvankelijk bent u met het idee dat u met deze persoon gelukkig zou worden in deze relatie gestapt. U kunt dan rouwen om de teleurstelling dat er niets goeds van kwam. Ook hier is het belangrijk om te vergeven om met een open hart verder te gaan. U kunt uw hart niet volledig voor iemand openen wanneer het voor iemand uitje verleden gesloten is. Tot het moment dat het helingsproces helemaal voltooid is, hebben veel mannen moeite zich te binden en vinden veel vrouwen het moeilijk weer iemand te vertrouwen.

3. Een compleet mens worden.

Als laatste stap moet u de tijd nemen om een compleet mens te worden voordat u aan een nieuwe relatie begint. U moet er opnieuw achter komen wie u bent, wat uw normen en waarden zijn en waar uw grenzen liggen. Eerst zult u weer gelukkig moeten kunnen zijn met uzelf, voordat u weer in staat bent dit geluk te delen. Het klinkt als een cliché maar het beste moment om weer aan een relatie te beginnen, is wanneer u vindt dat u best zonder zou kunnen. Veel mannen beginnen te snel aan een nieuwe relatie, terwijl veel vrouwen (vaak onbewust) liefde afwijzen. Door onvoldoende tijd te nemen zult u belemmerd worden in hun vermogen uzelf te geven of om liefde te ontvangen.

De kunst van het loslaten.

Om opnieuw te beginnen moet u eerst leren om los te laten. Als u zich aan iets vastklampt en de ander probeert het af te pakken, dan heeft u de neiging om te vechten en zich te verzetten. U wilt niet loslaten en daarom klampt u zich nog steviger vast. Het loslaten van een relatie kunt u doen door alles over u heen te laten komen en niet proberen om u vast te houden aan wat geweest is. Als u op deze wijze aan uw partner terugdenkt, rouwt u zoals het moet. In het begin zult u het verlies nog erger voelen of sterke gevoelens pijn, woede, verdriet, angst of spijt voelen. Deze pijn is tijdelijk, door langzaam los te laten zal te pijn steeds minder worden en uiteindelijk zult u zonder spijt aan de verloren relatie terug denken. Als u dit punt kunt bereiken, is uw hart vol van liefde en kunt u vrede hebben met de nieuwe situatie. Nu bent u in staat een nieuwe relatie te beginnen en heeft u een basis gelegd om nieuwe liefde te vinden. Als het hart geheeld is, doet de herinnering aan uw partner niet langer pijn.

Het is dus belangrijk om het verdriet voorzichtig te ervaren en de pijnlijke emoties toe te laten en onder ogen zien. Door verdriet te hebben en te rouwen verwerkt u dit verdriet en leert u om de pijn los te laten.


Omgang met de ex partner.

© 2003 Hein Pragt

Wanneer er geen kinderen en geen alimentatie plicht is kunnen ex partners hun eigen weg gaan. Maar meestal zijn er toch kinderen in het spel of is er een onderhoudsplicht waardoor ex-partners ook na de echtscheiding met elkaar om moeten gaan. Dit houdt vaak in dat er een "werkbare" situatie moet ontstaan. Vaak zijn mensen tijdens en in de periode na de echtscheiding niet echt in staat om samen te werken. Er spelen veel onverwerkte emoties als verwijten, het gevoel van afgedankt te zijn of het gevoelde leed dat de ander hem of haar heeft aangedaan. Het gevolg hiervan is dat vaak de ruzies en woordenwisselingen na de scheiding gewoon doorgaan. Het is voor beide partners een soms moeizaam leerproces waardoor de stukgelopen relatie weer omgezet kan worden in een verhouding die voor beide partijen hanteerbaar is.

Het werken aan een nieuwe werkbare situatie tussen ex partners is vaak moeilijk omdat een onderdeel van de echtscheiding toch het los komen van elkaar is, terwijl er zeker voor de kinderen een zekere mate van samenwerking nodig blijft. Dit klinkt inderdaad eenvoudiger dan het is, in veel gevallen hadden ex partners al voor de echtscheiding problemen op het gebied van samenwerking. Als ex partners niet meer in hetzelfde huis wonen zal de samenwerking er zeker niet beter op worden.

Het is belangrijk om te realiseren dat ex-partners niet meer samen hoeven te werken als partners maar alleen nog maar als ouders. Twee mensen, die een zeer groot gezamenlijk belang hebben en dat is de goede, gezonde en evenwichtige opvoeding van datgene dat hun het liefst is, hun kinderen.

Probeer tijdens deze eerste emotionele fase dan ook af en toe tot tien (of soms tot honderd) te tellen en een oogje dicht te knijpen.

Het gaat niet om wie er gelijk heeft ten koste van de ander en wat is de winst van het bewijzen dat de ander schuldig is aan alle ellende. Kom samen tot de conclusie dat de breuk onvermijdelijk was en dat beide partners hun aandeel in de problemen gehad hebben. Probeer vrede te vinden en vrede te houden met de ex partner.

Probeer af en toe eens door de ogen van uw ex-partner naar uzelf te kijken en probeer uzelf af en toe eens te verplaatsen in uw ex-partner. Realiseer dat het voor beide ex-partners niet makkelijk is en probeer elkaar, hoe hoog de emoties ook kunnen oplopen, met het respect van collega ouder te behandelen.

Respecteer de wens van uw ex-partner om niet meer binnen te komen, of om zonder de nieuwe vriend(in) aan de deur te verschijnen, bij het halen of brengen van de kinderen. Bedenk dat het voor uw ex-partner, zeker in de beginfase, heel onprettig kan zijn om geconfronteerd te worden met zijn of haar "nieuwe geluk" en dat de eigen leef omgeving nu een veilige omgeving moet zijn, waar u niet zomaar meer binnen kunt vallen.

Probeer zeker conflicten of problemen niet te bespreken bij het brengen en halen van de kinderen, zelfs een kleine woordenwisseling kan voor kinderen heel emotioneel belastend zijn. Vaak bent u op dat moment ook dermate moe of emotioneel dat u dingen gaat zeggen die u later beter niet had kunnen zeggen. Bel liever even met elkaar als de kinderen naar school zijn of als ze in bed liggen.

Als het praten met elkaar wat moeilijk gaat, probeer dan te overleggen door middel van een brief of email. Als de inhoud nogal emotioneel is, dan is het verstandig om de brief of email eerst te schrijven, en een dag later nog eens te lezen, voor u het verzend. Dit geeft u de mogelijkheid om uzelf voor de valkuil van het luchten van uw hart naar uw ex-partner toe te behoeden. Blijf respect voor elkaar in het oog houden. Ga niet boven uw ex-partner staan, lees hem of haar niet de les, maar probeer op hetzelfde niveau als samenwerkende ouders te blijven staan.

Ook is het een probleem dat beide ex partners vaak hun enige machtsmiddelen in de strijd gooien tegen de ex partner. Voor de vrouw is dit vaak de omgangsregeling, voor de man vaak de alimentatie. Deze strijd loopt meestal zo uit de hand dat enige vorm van samenwerking zonder tussenkomst van de rechtbank of hulpverlening niet meer mogelijk is. Bedenk dat alle negatieve energie die hier in gaat zitten ook op een leuke wijze gebruikt kan worden.

Probeer kinderen vanaf een jaar of 8 in het overleg over de omgangsregeling te betrekken. Luister als ze zelf aangeven dat ze op een bepaald weekend liever thuis zijn, bijvoorbeeld voor een verjaardag en respecteer dit.

Probeer in het bijzijn van de kinderen niet slecht te praten over uw ex-partner en sta ook niet toe dat anderen dat in het bijzijn van de kinderen doen. Dit is het minimale respect dat u tegenover uw ex-partner kunt tonen in het belang van de kinderen.

Als kinderen iets vertellen over de ex-partner, klagen over hun verblijf daar of over de nieuwe relatie, luister dan naar de kinderen maar wacht met uw oordeel tot u dit met uw ex-partner besproken heeft. Kinderen vangen soms dingen op die ze verkeerd opvatten of interpreteren waardoor een misverstand tussen twee ex-partners snel kan voorkomen.

Als uw ex-partner een kind een straf geeft en het kind probeert dit te ontlopen door naar u te gaan, stuur het dan in overleg met uw ex-partner terug. Als u het ouderlijk gezag van de ander gaat ondermijnen, kan dit als een boemerang terug komen. De volgende keer staat u machteloos.

Als kinderen problemen hebben met de nieuwe relatie van de ex-partner, probeer daar dan objectief te blijven en u zich daar niet in te mengen. Het is het probleem van uw ex-partner en niet dat van u. Het is vragen om problemen om zich als e ex-partners met de nieuwe relaties van de andere ex-partners te bemoeien, hoe goed de bedoeling ook is. (Zie ook nieuw samengestelde gezinnen.)

Het is belangrijk dat beide ex-partners een nieuwe wijze van omgaan met elkaar aanleren op basis van overleg. Probeer open en eerlijk tegen elkaar te blijven en niet te stranden in verwijten over en weer. Probeer niet te blijven hangen in het verleden maar richt je op de toekomst. Als u de ellende van uw leven blijft verwijten aan uw ex-partner ontneemt u zichzelf de kans op een gelukkiger toekomst.

Ooit zal er wel een tijd geweest zijn waarin u wel redelijk of goed met elkaar kon samenwerken, het is de kunst om dit weer opnieuw te ontdekken, eventueel met de begeleiding van een deskundige. Hierbij denk ik dan bijvoorbeeld aan het maatschappelijk werk.

Ex-partners hoeven tenslotte niet meer op alle terreinen met elkaar samen te werken. Het is vooral belangrijk duidelijke afspraken te maken als twee volwassen en verstandige mensen die elkaar met de nodige respect behandelen.


Tips voor de omgangsregeling.

© 2003 Hein Pragt

Onderzoek heeft uitgewezen dat het belang van het kind het meest gediend is met een omgangsregeling met beide ouders en tegenwoordig is zelfs co-ouderschap de standaard regeling (zie ook: co-ouderschap in de praktijk, tenzij er een door een deskundige beoordeeld is dat dit niet in het belang van het kind is. Vaak nemen moeders deze beslissing (zogenaamd in het belang van het kind) op eigen houtje. Op het Internet zijn veel trieste verhalen te vinden van mannen die na de echtscheiding als ultieme straf de kinderen kwijt zijn geraakt. Helaas is een goede omgangsregeling niet af te dwingen als een of beide ex-partners niet willen meewerken gaat het meestal fout. Onderzoek heeft echter uitgewezen dat kinderen door een goede omgangsregeling minder gedragsproblemen hebben en betere schoolprestaties leveren dan kinderen die geen contact meer hebben met een van de beide ouders.

Voor kinderen is het van belang dat zij een op een ongedwongen en onbevangen wijze contact kunnen houden en kunnen blijven houden van beide ouders en familie en kennissen. Zoals ik hiervoor al aangaf, is over de omgangsregeling wettelijk niet veel vastgelegd. Het is iets dat beide ouders zelf moeten invullen. Het is heel belangrijk dat er goede afspraken gemaakt worden zodat beide ex-partners weten waar ze aan toe zijn. Als het maken van afspraken moeilijk is vlak na de scheiding, kunnen deze afspraken in onderling overleg met bijvoorbeeld het maatschappelijk werk gemaakt worden. Wees niet bang om deze instantie in te schakelen, ze zijn er voor om U en de kinderen te helpen.

Voor kinderen is het ook vaak een vreemde gewaarwording dat ze ineens in een ander (vreemd) huis moeten slapen. Vaak zitten ze emotioneel al in de knel omdat hun beide ouders waar ze veel van houden nu ruzie maken. In deze roerige begin periode is het voor de kinderen heel belangrijk dat de rust en regelmaat weer terugkeren. Door een goede omgangsregeling krijgen beide ouder ook de tijd om zonder de kinderen even tot rust te komen en de echtscheiding te verwerken. Doordat u zelf aan rust toekomt bent u ook in staat om de kinderen beter op te vangen. Een goede omgangsregeling is dus in ieders belang.

In het begin van de omgangsregeling zie je vaak dezelfde problemen die vaak niet uit onwil maar uit gebrek aan ervaring ontstaan. Met de beste bedoeling maken beide ex partners grote en kleine fouten. Veel van deze fouten zijn eenvoudig te vermijden.

Een veelgemaakte fout in de begin periode is dat de verzorgende ouder (meestal de moeder) het kind probeert gerust te stellen door aan te geven dat het direct naar huis mag komen als er iets is. Hoe goed dit ook bedoeld is, het kind krijgt onwillekeurig de boodschap dat het eng is bij de andere partner. Ook ontneemt u de andere partner compleet het gezag, omdat kinderen onder elke vorm van bestraffing uit kunnen komen door naar de andere ouder te gaan. Dit kan als een boemerang bij uzelf terugkomen als ze onder uw gezag proberen uit te komen door naar de andere ouder te gaan. (Boemerang effect)

Als kinderen met een weekendtas of koffer bij de andere ouder komen versterkt dit het gevoel van het logeren, in plaats van het ook wonen bij de andere ouder. Het is dan ook erg belangrijk dat het kind ook bij de niet verzorgende ouder zijn eigen plek en eigen spullen heeft. Dit versterkt de band die kan ontstaan met het tweede thuis.

Gescheiden moeders klagen vaak over kleding die vuil of kapot of helemaal niet terug komt. Gescheiden vaders klagen weer vaak dat de kinderen weer niet genoeg of verkeerde kleding bij zich hebben. Dit is vrij eenvoudig op te lossen doordat de man voor de kinderen in zijn huis voor beperkte kleding zorgt. Het gaat dan bijvoorbeeld om nachtkleding en ondergoed. Een beetje kleding aanschaffen kost niet zoveel geld en kan heel veel problemen voorkomen. Ook kan de ene ex-partner wat oude kleding die over is meegeven aan de ander zodat de kinderen daarin kunnen spelen. Verder is het belangrijk dat de kinderen niet met een tas vuile was naar huis gaan. Zorg dat de kleding gewassen is, of laat de kinderen als ze bij u komen andere kleren aantrekken en ze voor het terug gaan weer de kleren aantrekken waarin ze gekomen zijn. Dit voorkomt veel problemen.

Toon belangstelling voor wat het kind voelt en probeer zoveel mogelijk tijd te besteden aan de kinderen en met ze te praten. Praat echter alleen met het kind over de scheiding als het kind zelf aangeeft dat het daar over wil praten.

Probeer niet het leed voor het kind te compenseren met veel cadeautjes, kleding of overdreven bezorgdheid. Een pretpark ouder is niet in het belang van het kind en bovendien kunt u dit niet eeuwig volhouden, of het kind zal verwend worden met alle gevolgen van dien. Probeer er te zijn als het kind u nodig heeft en probeer het rust en stabiliteit te geven.

Als het kind een keer niet veel zin heeft, laat het dan zijn gang gaan. U moet niet te veel willen als de kinderen bij u zijn en zeker uzelf niet opdringen. Dit voorkomt een hoop teleurstelling en frustratie voor zowel u als het kind.

Probeer concurrentie met de andere ouder te vermijden, dus vragen wie het liefste is of waar ze het beter naar hun zin hebben vermijden.

Probeer open te staan voor het verhaal van het kind maar probeer het kind niet uit te horen over de situatie bij de andere ouder. Dit is voor veel mensen echt moeilijk om niet te doen. Als het kind met verhalen over de andere ouder komt (zeker pubers) probeer dan rustig te blijven en niet onmiddellijk een standpunt in te nemen. Overleg eerst met de andere ouder, kinderen kunnen zaken soms heel anders beleven. Soms maken kinderen ook een beetje gebruik van de situatie om bijvoorbeeld wat extra aandacht te krijgen. Pubers zetten zich af en proberen hun eigen weg te gaan, het is van groot belang dat ex-partners zeker in deze periode consequent en in overleg blijven.

Leg het kind geen zwijgplicht op of vraag het niet om iets voor de andere ouder te verzwijgen of te liegen. Hierdoor brengt u een kind alleen maar in een loyaliteit conflict. Zeker kinderen praten hun mond snel voorbij en de andere ouder zal zeker denken dat u iets te verbergen heeft. Kinderen zullen zich schuldig voelen als ze per ongeluk hun mond voorbij gepraat hebben. Accepteer dat kinderen open een eerlijk moeten kunnen blijven.

Probeer u niet te bemoeien met de regels of bestraffing van de andere ex-partner. Na de scheiding bouwen beide ex-partners een nieuw leven op met hun eigen regels en afspraken. Probeer deze te respecteren ook als kinderen klagen. Bij pappa mag ik dit wel of bij mamma mag ik zo laat thuis komen. Het beste is om naar het kind aan te geven dat het maar moet accepteren dat er bij beide huizen andere regels zijn. Dit kan soms in zijn of haar (of uw) voordeel zijn en soms in het nadeel. Als beide ouders consequent blijven is dit voor het kind en de ouders de meest stabiele situatie.

Probeer spanningen bij het halen of brengen te voorkomen. Als u beide de emoties nog niet goed onder controle heeft kunt u het brengen ook overlaten aan een goede vriend of familielid. Doe dit niet uit gemakzucht maar alleen als het voor de kinderen rustiger en dus beter is.

Maak het tijdelijke afscheid niet emotioneel, u bent volwassen en de kinderen zijn er niet bij gebaat dat ze dit soort emoties ook nog voor de kiezen krijgen. Zorg er voor dat de overgang voor de kinderen van het ene naar het andere huis zo ontspannen en natuurlijk mogelijk is.

Overleg eerst met de andere ouder als het kind bijvoorbeeld op een sport gaat die ook in de tijd van de andere ouder ingrijpt of overleg eerst als het kind bijvoorbeeld een verjaardag feest heeft als het bij de andere ouder is. U kunt niet beslissen over de tijd van de andere ouder. Ook al woont u niet meer samen, zonder dit soort overleg zullen de kinderen de dupe worden.

Blijf contact houden met de omgeving van het kind ook als ziet u het kind minder, het is het belangrijk te weten hoe het op school gaat en wie zijn vriendjes zijn. Ga dus regelmatig naar ouderavonden, eventueel samen met uw ex-partner, of maak zelf een afspraak. Informeer naar schoolresultaten en nodig eens een vriendje uit om te komen spelen of logeren. Maak tijd vrij voor het kind als het een uitvoering heeft, kortom blijf betrokken bij het leven van uw kind. Ook als de relatie met uw ex-partner (nog) niet zo goed is, geef uw ouder rol niet op.

Als er weer een beetje goed overleg is tussen beide ex-partners heeft de formele omgangsregeling vaak heeft geen enkele waarde meer. Al snel zult u merken dat er van afgeweken gaat worden, en dat u telkens moet onderhandelen over een uurtje eerder of later of een ander dagje met de kinderen. Als beide ouders niet star zijn, kunnen de kinderen ook een op andere tijden bij de andere ouder zijn. Dit is niet alleen prettig voor de kinderen maar ook voor beide ex-partners die hun leven iets flexibeler kunnen inrichten.


Geef uw oude zekerheden niet te snel op.

(c) 2011 Hein Pragt

Niet lang geleden werd ik weer geconfronteerd met het schrijnende verhaal van een vrouw die noodgedwongen als een jaar samenwoont met een man waar ze geen relatie meer mee heeft omdat ze twee jaar daarvoor met goede moed haar eigen woning had opgegeven om te gaan samenwonen in zijn ruime appartement. Wat zij zichzelf op dat moment niet gerealiseerd had was dat zij al haar rechten op een woning opgaf en dat zij toen de relatie niet meer zo goed liep na een jaar, in de zwakke positie zat dat zij geen enkel alternatief had. Aangezien hij de eigenaar van de woning was waar zij bij ingetrokken was kon zij geen enkele aanspraak maken behalve dat hij haar niet zomaar op straat kon zetten. Bij de woningbouwverenigingen kreeg ze te horen dat ze zeker nog twee jaar moest wachten voor ze in aanmerking zou komen voor een woning en dat als de situatie erg uit de hand zou lopen en in bijvoorbeeld fysiek geweld zou uitlopen, de kinderen bij hun vader konden wonen en zij een kamer kon huren voor zo lang als dat nodig was. Als ze dus uit het huis van haar nieuwe partner zou willen vertrekken moest ze haar kinderen opgeven en voor zeker twee jaar op een kamertje gaan wonen. Dit is geen alternatief dus blijft ze in een situatie waarbij ze zoveel mogelijk proberen langs elkaar heen te leven maar ze bijna onder de psychische belasting van deze situatie bezwijkt. Maar ook de huisarts en het ggz kunnen niets voor haar betekenen want de kinderen kunnen ook bij de ex wonen en zij kan op een kamertje gaan zitten.

Deze situatie komt helaas vaker voor dan men denkt, mensen die vol goede moed zijn gaan samenwonen en al hun schepen achter zich verbranden om er dan achter te komen dat ze bij het verbreken van de relatie met lege handen en volkomen rechteloos op straat staan. De partner die bij de ander ingetrokken is heeft meestal de woning opgezegd en de overbodige spullen zoals dubbele wasmachines en koelkast verkocht toen men ging samenwonen. Nu de relatie ten einde is staat deze partner meestal zonder woning (en geen voorrang of urgentie regeling) en met een beperkte inrichting (die men maar ergens kwijt moet kunnen) op straat terwijl de partner die in zijn of haar eigen woning bleef mag blijven wonen.

Een ander geval ken ik ook, waarbij de man en de vrouw al een tijdje een latrelatie hadden waarbij zij met haar kinderen in een flat woonde en hij in een eigen woning. Aangezien er sowieso een probleem was met het huisvesten van alle gezamenlijke kinderen besloot de vrouw om wel bij de man in te trekken maar de flat aan te houden en haar zoon in de flat te laten wonen. Officieel bleef zij de hoofdbewoner maar in de praktijk woonde ze bij haar nieuwe vriend. Toen deze relatie na een jaar ook stuk liep, kon ze haar spullen meenemen en weer in haar oude flat trekken. Deze vrouw had haar schepen niet achter zich verbrand maar het risico goed ingeschat en hierdoor nog een dak boven haar hoofd en een veilige plek om zich terug te trekken.

Nu zullen de meeste paren die gaan samenwonen niet willen denken aan het feit dat het mis kan gaan, dit is ook niet erg romantisch. Ook is een goed samenlevingscontract vaak niet romantisch maar juist zakelijk en laten veel stellen het daarom maar achterwege. Men denkt dat het alleen anderen overkomt en dat zij juist het stel zullen zijn die het wel gaan redden. Elke vorm van zekerheden inbouwen zal dan al snel door de ander opgevat kunnen worden als hij of zij is niet helemaal zeker van onze relatie en dat wil men meestal niet oproepen. Maar helaas zijn de cijfers van het CBS duidelijk, een derde van de eerste huwelijken en samenwoners gaat uit elkaar en van de tweede huwelijken en samenwoners gaan ongeveer de helft van de relaties stuk. De kans dat samenwonen en alles opgeven dus slecht afloopt voor de partner die alles opgeeft is dus soms 50 %. Het mag dan niet erg romantisch zijn maar deze kansberekening negeren is gewoon dom.

Woningbouwverenigingen zullen hier niet blij van worden want wanneer iedereen de woning maar aan gaat houden zal de krapte op de woningmarkt alleen maar toenemen. Maar toch is dit het gevolg van de halsstarrige houding van dezelfde woningbouwverenigingen waarbij men mensen die buiten hun schuld dakloos geworden zijn doordat de relatie misloopt in de kou komen te staan en zichzelf maar moeten redden. Wanneer u dus denkt aan samenwonen leg dan goed vast wat er gaat gebeuren als het mis mocht gaan en wanneer u de mogelijkheid heeft om uw oude woning of flat aan te houden (desnoods blijft een kind we wonen) dan heeft u in ieder geval de zekerheid van een dak boven uw hoofd achter de hand en bent u niet totaal afhankelijk van uw nieuwe partner.


De zegeningen en de valkuilen van Internet.

© 2003 Hein Pragt

Veel mensen komen na een echtscheiding weer alleen te staan. Voor veel mannen en vrouwen is het door drukte van het werk in combinatie met het huishouden, vaak niet mogelijk om echt uit te gaan. Ook het moeten verzorgen van jonge kinderen kan een ernstige belemmering zijn voor een uitgebreid sociaal leven. Veel gescheiden mensen zoeken hun toevlucht op Internet. Je hoeft niet de deur uit te gaan om andere mensen te ontmoeten, en er is altijd wel iemand online voor een "goed" gesprek. Dit lijkt een ideale oplossing maar er zijn ook een paar ernstige valkuilen.

Zeker in een emotionele tijd, als je gemoedsrust niet echt stabiel is te noemen, ligt de Internet verslaving op de loer. Omgemerkt gaat het Internet leven een steeds grotere rol spelen, en het kan zelfs de verwaarlozing van het gezin en andere mensen in uw naaste omgeving tot gevolg hebben. Vaak gaat dit zeer ongemerkt, en heeft u het pas in de gaten als het al uit de hand is gelopen.

Ook kan het praten met lotgenoten positief werken, omdat u merkt dat uw gevoelens niet echt vreemd zijn, maar het kan er ook voor zorgen dat u blijft hangen in het verleden en in uw onverwekte verdriet. Het is juist heel belangrijk om af te sluiten en vrede te vinden met uw nieuwe bestaan. Veel emotionele verhalen van lotgenoten kan dit proces ook in de weg staan. Ook is de kans heel groot dat mensen met de beste bedoelingen gaan stoken, waardoor u juist in grotere problemen komt.

Daar staat tegenover dat er ook veel positieve sites zijn die u zeer goed kunnen helpen uw leven weer een beetje op emotionele orde te krijgen en waar u waardevol advies kunt krijgen.

Ook vallen veel mensen in de valkuil dat ze zo bezig zijn met andermans problemen dat ze aan hun eigen problemen voorbij gaan. Het is een vorm van verdringing van de eigen problemen. Door zeer hulpvaardig te zijn kunt u uw eigen problemen wegdrukken of even vergeten, maar problemen gaan niet vanzelf over en zo komt u niet toe aan de verwerking van uw eigen problemen. Dit is een valkuil die weinig mensen durven te herkennen.

Een volgend probleem is de relatieve anonimiteit van Internet. Dit kan voor u zeer prettig zijn, maar ook veel contactgestoorde of instabiele mensen zoeken via het anonieme Internet contact. Voordat u het in de gaten heeft krijgt u de maken met een stalker of wordt u lastig gevallen door mensen die zich afgewezen of beledigd voelen. Ik las een tijdje geleden het verhaal van een vrouw die midden in de nacht gebeld werden door een man die ze op de chat afgepoeierd had omdat hij vrij opdringerig was. Hij had via andere personen op de chat, de echt naam, woonplaats en zo het telefoonnummer van deze vrouw achterhaald en kwam even zijn gram halen. U begrijpt dat dit heel bedreigend kan zijn. Omdat het contact in eerste instantie zeer anoniem is kunt u aardig op het verkeerde been gezet worden. U zult veel mensen treffen die met veel belangstelling naar uw gevoelens en problemen willen luisteren, hun bedoelingen zijn niet altijd even nobel.

  • Een groot verschil tussen mannen en vrouwen is dat mannen een schouder om op te steunen, of een arm om je heen, vaak verwisselen met andere lichaamsdelen.   ( Hein Pragt)

Eerlijkheid op het Internet is niet de gewoonte, veel mensen scheppen een heel ander beeld van zichzelf, en veel mensen durven vanuit de anonimiteit dingen die ze in het normale leven nooit zouden durven doen.

Het is natuurlijk niet allemaal kommer en kwel op het Internet, als u goed oplet kunt u ook zeer leuke contacten en vriendschappen via het internet opdoen.

Voor goed advies kunt u het artikel over Internet Dating lezen op de menswerk pagina van deze site.


Nieuw samengestelde gezinnen.

© 2003 Hein Pragt

Een stiefgezin is niet te vergelijken met een kerngezin. Een stiefgezin heeft een heel eigen karakter. Het is niet altijd even gemakkelijk om met andermans kinderen onder één dak te wonen. Je hebt te maken met een ex-echtgenoot(-ote) en de biologische ouder. Die hebben een geschiedenis met de kinderen, een (biologische) band. De kinderen hebben een opvoeding gekregen, die misschien anders is dan dat je zelf zou hebben gegeven. Jouw ‘huisregels’ verschillen van die van je partner en zijn/haar kinderen. Soms komt het voor dat de kinderen de nieuwe liefde in het leven van hun ouder helemaal niet accepteren. Het kan erg moeilijk zijn om de diverse gewoontes en verschillende manier van leven aan elkaar aan te passen.

Een stiefgezin begint vanuit een verliessituatie (scheiding of overlijden). De partners kiezen allereerst voor elkaar, een nieuwe partner is zelden een keuze van de kinderen. Twee gezinsculturen komen bij elkaar en van daaruit een nieuwe gezinscultuur creëren is niet eenvoudig.

Het blijkt dat paren die vanaf het begin 'meer gezinsgericht' dan 'paargericht' zijn, op den duur een beter huwelijk hebben. Wanneer een nieuwe partner kinderen met zich mee brengt, dan moet je daar wel voor open staan en beseffen dat je samen een nieuw gezin gaat vormen.

Als het misgaat in een stiefgezin, is dat meestal vanwege meningsverschillen over de opvoeding van de kinderen. Het is belangrijk om éérst een vertrouwensband met de kinderen op te bouwen. Daarna kun je samen overleggen, wat voor regels je belangrijk vind met betrekking tot het samen leven onder één dak.

Het is belangrijk niet te oordelen over hoe het in het andere (stief)gezin gaat. Dat valt vaak niet mee, maar toch is het belangrijk om respect te hebben voor ieders eigen wijze van handelen. Het zou natuurlijk mooi zijn, de stiefouder(s) bij het overleg tussen de beide biologische ouders (ex-partners) te betrekken. Je moet dan wel als stiefouder(s) de opvoedingsinbreng van de biologische ouder(s) kunnen accepteren.

Veel kinderen krijgt te maken met de scheiding van hun ouders. Kinderen van alleenstaande ouders (door echtscheiding of het wegvallen van een ouder als gevolg van overlijden) kunnen na verloop van tijd te maken krijgen met een situatie waarin hun vader en / of moeder een nieuwe relatie aangaat. Er ontstaat dan een samengesteld gezin. In een dergelijk gezin heeft in ieder geval één ouder kinderen uit een vorige relatie. Eén op de tien gezinnen in Nederland is een samengesteld gezin. Het is een andere vorm van samenleven, anders dan in een traditioneel gezin. De vorming van een nieuw gezin kan veel onrust en verwarring geven. De komst van een nieuwe partner kan de relatie die een ouder met zijn kind heeft veranderen. Een kind van gescheiden ouders hoopt dat zijn vader en moeder weer bij elkaar komen. Door de komst van een nieuwe partner moet het kind die droom opgeven. En heeft de partner ook kinderen dan veranderd door de nieuwe broertjes en zusjes ook zijn plek en positie in het gezin. Wanneer u samenwoonde voordat er kinderen kwamen kon de relatie eerste groeien, wanneer u als ouder in de situatie van een nieuw samengesteld gezin komt, dan kan het lastig zijn om voldoende tijd en energie te besteden aan uw nieuwe partner. Ook moet u ook voldoende aandacht besteden aan uw kinderen en aan eventuele stiefkinderen. Vaak is er ook nog een of twee ex-partners die ook een band met de kinderen hebben en een nieuwe partner met vaak de nodige wantrouwen aanzien. Dit alles bij elkaar maakt een nieuw samengesteld gezin een boeiende maar ook zo explosieve samenlevingsvorm.

We kunnen stellen dat deze nieuwe vorm van samenwonen een groot aantal valkuilen kent waardoor de kans van slagen niet erg groot is. Ongeveer 60 procent van de nieuw samengestelde gezinnen haalt de twee jaar niet.

Enkele cijfers over nieuw samenstelde gezinnen.

  • In Nederland zijn iets minder dan 2,5 miljoen gezinnen met kinderen.
  • Er vinden c.a. 35000 echtscheidingen per jaar plaats, het hoogtepunt lag in 1994 toen ongeveer 70.000 echtscheidingen plaatsvonden.
  • Ongeveer 40.000 mensen komen alleen te staan door het overlijden van hun partner.
  • Ongeveer 40 procent van de eerste huwelijken eindigt met een echtscheiding.
  • Ongeveer 60 procent van de tweede huwelijken loopt uit op een echtscheiding.
  • Bijna 30 procent van de gescheiden mensen woont na 1 jaar alweer samen met een nieuwe partner.
  • Bijna 50 procent van de gescheiden mensen woont na 3 jaar weer samen met een nieuwe partner.
  • Ruim 60 procent van de gescheiden vrouwen heeft binnen 6 jaar een nieuwe partner gevonden.
  • Het hebben van kinderen verkleint de kans op een nieuwe relatie, dit geldt zowel voor vrouwen als voor mannen.
  • In totaal zijn er momenteel in Nederland ongeveer 700.000 gescheiden mensen.
  • Ongeveer 1 op de 10 gezinnen in Nederland is een nieuw samengesteld gezin, dit zijn dus ongeveer 250.000 gezinnen.
  • In ongeveer 80 procent van alle echtscheidingen blijven de kinderen bij de moeder wonen.
  • Van de kinderen van gescheiden ouders krijgt 40 procent met een stiefouder te maken, in de meeste gevallen is dat een stiefvader.
  • Gemiddeld zijn kinderen dertien jaar als ze een stiefouder krijgen.
  • Uit gegevens blijkt dat c.a. 10 procent van de kinderen te maken krijgen met een nieuw samengesteld gezin. Aangezien er in Nederland de laatste 20 jaar ongeveer 4 miljoen kinderen geboren zijn, kunnen we de conclusie trekken dat ongeveer 400.000 kinderen dus in een nieuw samengesteld gezin zullen opgroeien.

Boeken over opnieuw beginnen.


In dit boek laat Eveline Jurry zien dat je positief uit een scheiding kunt komen. Dat je leven er uiteindelijk sterker, onafhankelijker en rijker uitziet. Maar dat vergt moed en energie. Je moet een actieve rol gaan spelen in het begeleiden van jezelf. Natuurlijk wordt aandacht besteed aan de juridische en psychologische aspecten van een scheiding, maar de kern van het boek is dat de weg vooruit zelf bepaald kan én moet worden. Scheiden is ingewikkeld, in heel veel opzichten. Zodra je de 77 punten uit het eerste hoofdstuk ‘Lees dit eerst’ hebt gelezen, weet je dat een scheiding tijd kost. Het winning team dat Eveline beschrijft in haar boek, is perfect. Tijdelijk een paar goede mensen om je heen verzamelen die je erdoor slepen, is belangrijk. Daarna is het absoluut makkelijker om alleen weer verder te gaan. Ook het feit dat ze heel duidelijk vertelt dat je op bepaalde dingen geen invloed meer hebt, is leerzaam. Dat helpt je echt verder om je hoofd leger te maken. In eerste instantie is het een enorme hoeveelheid informatie die op je afkomt, maar als je haar systeem eenmaal hebt opgepakt, gaat het zeker werken.


Dit boek beschrijft op een heel prettig leesbare wijze het fenomeen "nahuwelijk". Wat blijft er over wanneer twee mensen besluiten om hun huwelijk te beëindigen? Wanneer er geen kinderen of geen enkele andere vorm van verbintenis is, kunnen beide partners hun eigen leven gaan leiden zonder nog contact te hebben met de ander.

Wanneer er wel kinderen zijn of andere zaken die beide partners binden dan kan de relatie een nieuwe vorm aannemen, waarbij mensen geen liefdespartners meer zijn maar bijvoorbeeld nog wel samen ouders zijn. Dit kan natuurlijk alleen als beide partners zich hiervoor inzetten en men het oud zeer aan de kant kan zetten. In gevallen waar mishandeling of iets dergelijks speelde zal er meestal geen prettig nahuwelijk mogelijk zijn. Maar wanneer twee "verstandige" mensen besluiten dat ze geen vechtscheiding willen en in het belang van bijvoorbeeld de kinderen verantwoordelijke ouders willen blijven, dan kan het nahuwelijk succes hebben.

Naast kinderen kan er ook een andere band zijn zoals: een gezamenlijk bedrijf, dezelfde hobby's, vrienden en schoonfamilie. Er zijn veel redenen waarom mensen na een huwelijk nog goed contact kunnen onderhouden. Voor de kinderen is het altijd beter als vader en moeder goed met elkaar blijven omgaan en beiden goede ouders zijn. Kinderen komen dan niet in conflict met loyaliteit naar een van beide ouders en "mogen" van beide ouders evenveel blijven houden.

In dit boek staan diverse portretten van ex-paren met allerlei verschillende nahuwelijken met zowel positieve als negatieve ervaringen. De verhalen zijn soms liefdevol, vaak herkenbaar maar geven ook vaak aan hoe moeilijk een goed nahuwelijk kan zijn en welke valkuilen er zijn.

Ik kan en ieder die een nahuwelijk heeft of voor een nahuwelijk staat aanbevelen dit boek eens te lezen. Vooral de zin van de oude man "verstandige ouders zorgen voor een goed nahuwelijk" blijft in mijn hoofd spelen.


De auteur, therapeute, schrijft in dit boek hoe iemand het leven weer kan oppakken na in de steek gelaten te zijn door een partner. Door het scheidings- en afscheidsproces te beschrijven, wordt structuur aangebracht in de verwerking van diverse emoties. Het boek heeft vooral veel te bieden voor mensen die een verlating niet kunnen verteren. De tekst is bemoedigend geschreven binnen de positief-denken-cultuur. Met korte literatuurlijst.


De meeste kinderen van gescheiden ouders voelen zich verdrietig, verward, boos, schuldig en in tweestrijd met zichzelf. Als ze deze gevoelens niet kunnen uiten en op een gezonde manier kunnen verwerken, dan is de kans groot dat het beeld dat het kind van zichzelf en van anderen heeft wordt aangetast. Hoe een kind de scheiding ervaart zal aanzienlijke invloed hebben op zijn vermogen om later zelf liefdesrelaties aan te gaan, deze in stand te houden en een goede ouder te worden. Hoewel echtscheiding een probleem van het hele gezin is, gaat dit boek op de eerste plaats over de kinderen; over de impact die de scheiding op hen heeft vanaf de geboorte tot de eerste jaren van volwassenheid en hoe je daar als ouder het beste mee omgaat. De bedoeling van dit boek is niet om ouders in de rol van therapeut te dwingen. Het is een hulpboek waaruit je specifieke hoofdstukken of korte fragmenten kunt halen die over problemen gaan waar je als gescheiden ouder mee kampt. En de kinderen scheiden mee... is gebaseerd op de observaties en ervaringen van Gary Neuman met meer dan 20.000 Amerikaanse kinderen en hun ouders die hebben deelgenomen aan het 'Zandkastelenprogramma', een intensieve groepssessie met kinderen van gescheiden ouders in de leeftijd van 6 tot 17 jaar. Het boek is bewerkt door Lianne van Lith en Marieke Visser die dagelijks werken met ouders en kinderen met problemen rondom de scheiding.


Samengestelde gezinnen komen steeds meer voor. Mensen die na een scheiding een relatie krijgen met een ander, hebben vaak beiden al kinderen. Voor de moeders levert dit een behoorlijke uitdaging op. In dit boek zijn de ervaringen van tien stiefmoeders beschreven. Van elke moeder wordt eerst de situatie en hoe zij deze beleeft, weergegeven. Vervolgens is de auteur een jaar later teruggegaan om te zien hoe het de moeders dan vergaat. De ervaringen zijn zeer persoonlijk en verschillend. De ene moeder trekt de stiefkinderen voor om te compenseren, terwijl het de ander maar niet lukt het leven met al die kinderen te structureren. In stiefgezinnen is vaak sprake van cultuurverschillen tussen beide oorspronkelijke gezinnen. De liefde voor stiefkinderen is ook anders dan die voor de eigen kinderen. Ook is er een verschil in beleving van mannen en vrouwen. Vrouwen stappen veelal met niet-reele verwachtingen in hun nieuwe taak. De verhalen geven aan dat het niet zo gemakkelijk is als men dacht. Een boek voor opvoeders en ouders in samengestelde gezinnen.


Per jaar vinden er in Nederland zo'n 30.000 a 35.000 echtscheidingen plaats. Circa veertig procent van de kinderen met gescheiden ouders krijgt te maken met een stiefouder. Het aantal stiefgezinnen of samengestelde gezinnen is dus groot. Leven in een stiefgezin of samengesteld gezin is niet altijd gemakkelijk, zeker niet in het begin. Uit een Amerikaans onderzoek is gebleken dat in de eerste twee jaren bijna een kwart van de Amerikaanse stiefgezinnen weer uit elkaar gaat. In dit boek zijn ervaringsverhalen van mannen, vrouwen en kinderen verzameld over het leven in een stiefgezin. Na een uitgebreid inleidend hoofdstuk met feiten, achtergrondinformatie en onderzoeksresultaten over samengestelde gezinnen volgen de ervaringsverhalen, steeds voorafgegaan door een 'familieschema' van het betreffende gezin. Eerlijke, herkenbare verhalen, waarin de zaken niet mooier worden voorgesteld dan ze zijn, die duidelijk laten zien hoe ingewikkeld het leven in een stiefgezin kan zijn, omdat een bloedband nu eenmaal anders is dan een stiefband en ook omdat die afwezige ander (ex-partner, andere ouder) altijd een rol blijft spelen in het gezin. Een boek waar alle betrokkenen veel aan kunnen hebben.


Veelgestelde vragen.

Vragen en reacties m.b.t. dit onderwerp

Hier kunt u de vragen over dit onderwerp lezen van andere bezoekers van deze site en eventueel een antwoord of reactie plaatsen. Om de volledige vraag te lezen en alle reeds gegeven reacties kunt u op de vraag klikken! U kunt alleen de vraag en reacties lezen, u hoeft niet te reageren!

06 - Echtscheiding info  -  Opnieuw beginnen algemeen
Nog geen vragen of reacties binnen deze rubriek!

Vragen en reacties m.b.t. dit onderwerp

Hier kunt u de vragen over dit onderwerp lezen van andere bezoekers van deze site en eventueel een antwoord of reactie plaatsen. Om de volledige vraag te lezen en alle reeds gegeven reacties kunt u op de vraag klikken! U kunt alleen de vraag en reacties lezen, u hoeft niet te reageren!

06 - Echtscheiding info  -  Omgang met de ex partner
Nog geen vragen of reacties binnen deze rubriek!

Vragen en reacties m.b.t. dit onderwerp

Hier kunt u de vragen over dit onderwerp lezen van andere bezoekers van deze site en eventueel een antwoord of reactie plaatsen. Om de volledige vraag te lezen en alle reeds gegeven reacties kunt u op de vraag klikken! U kunt alleen de vraag en reacties lezen, u hoeft niet te reageren!

06 - Echtscheiding info  -  Nieuw samengestelde gezinnen
Nog geen vragen of reacties binnen deze rubriek!
Last update: 27-03-2012



 

Disclaimer.

Hoewel de heer Hein Pragt de informatie beschikbaar op deze pagina met grote zorg samenstelt, sluit de heer Pragt alle aansprakelijkheid uit met betrekking tot de informatie die, in welke vorm dan ook, via zijn site wordt aangeboden. Het opnemen van een afbeelding of verwijzing is uitsluitend bedoeld als een mogelijke bron van informatie voor de bezoeker en mag op generlei wijze als instemming, goedkeuring of afkeuring worden uitgelegd, noch kunnen daaraan rechten worden ontleend. Op de artikelen van de heer Pragt op deze Internetsite rust auteursrecht. Overname van informatie (tekst en afbeeldingen) is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming van de rechthebbende. Voor vragen over copyright en het gebruik van de informatie op deze site kunt u contact opnemen met: (email: mail@heinpragt.com)